Magazyn
Od Picassa do Karla Lagerfelda: jak czworonożni stawali się muzami wielkich artystów

Wiadomości

Od Picassa do Karla Lagerfelda: jak czworonożni stawali się muzami wielkich artystów

Picasso, Frida Kahlo, Warhol, Hockney i Karl Lagerfeld znajdowali inspirację w swoich psach i kotach. Historie czworonożnych muz, które weszły do sztuki.

· 4 min czytania

Przetłumaczono przy pomocy AI. Oryginał: Українська

Pablo Picasso miał muzę, która nie pozowała za pieniądze, nie rozumiała sztuki i w ogóle nie miała pojęcia, że stała się częścią historii. Był to niewielki jamnik o imieniu Lump, należący do fotografa Davida Douglasa Duncana. W 1957 roku Duncan przyjechał do Picassa do willi La Californie, a pies pozostał tam przez kolejne sześć lat. Picasso tak bardzo przywiązał się do niego, że pewnego dnia po prostu wziął talerz ze stołu, pędzel i farby i namalował Lumpa na ceramice. Później pies pojawił się w dziesiątkach prac artysty, między innymi w serii przetworzeń «Menin» Velázqueza.

Pablo Picasso
Pablo Picasso

Historia Lumpa jest ważna nie tylko dlatego, że Picasso lubił psy. W jego przypadku zwierzę stało się częścią samego procesu twórczego. Picasso zastępował tradycyjnego psa na pierwszym planie swoich wariacji na temat «Menin» własnym jamnikiem, zamieniając prywatne przywiązanie w element artystycznej gry. Fotograf Duncan wspominał, że między nimi powstała prawdziwa bliskość: Lump chodził za artystą po domu, siedział obok podczas pracy i faktycznie stał się jedną z postaci jego codziennego życia.

U Fridy Kahlo zwierzęta domowe nie były już przypadkowymi bohaterami, lecz częścią jej osobistego języka wizualnego. W Casa Azul obok artystki mieszkały psy, małpy, papugi, jelenie, koty, żółwie, kaczki i gęsi. Kahlo nie tylko trzymała je w domu: regularnie włączała zwierzęta do swoich autoportretów. Na oficjalnej stronie Muzeum Fridy Kahlo osobno wymieniane są «Ixcuhintli Dog with Me» z 1938 roku, «Self-Portrait with Monkeys» oraz «Self-Portrait (Me and My Parakeets)». Zwierzęta w jej obrazach funkcjonowały jako część złożonego portretu samej artystki, jej otoczenia i meksykańskiej tożsamości.

Frida Kahlo
Frida Kahlo

Dla Ernesta Hemingwaya wszystko zaczęło się od jednego nietypowego prezentu. Kapitan statku podarował pisarzowi białego sześciopalczastego kota, którego nazwano Snow White. Hemingway przywiózł go do Key West, a z czasem jego dom przekształcił się w terytorium całej kociej dynastii. Dziś na terenie Hemingway Home & Museum żyją dziesiątki kotów, wiele z nich ma charakterystyczną polidaktylię. Bezpośrednie wiązanie każdego z nich z konkretnymi tekstami pisarza byłoby przesadą, ale same koty stały się nieodłączną częścią legendy o jego domu i stylu życia.

Ernest Hemingway
Ernest Hemingway

A potem sztuka zrobiła nieoczekiwany zwrot od osobistego przywiązania do prawdziwej obsesji. Andy Warhol w latach 50. mieszkał z całą kolonią syamskich kotów. Było ich tak wiele, że jeden z najbardziej znanych wczesnych projektów artysty nazwano «25 Cats Name Sam and One Blue Pussy». Koty nie były tylko częścią jego codzienności: ich łapy dosłownie zostawiały ślady na pracach, a zwierzęta stopniowo stały się osobnym motywem jego twórczości. Później Warhol tworzył portrety kotów i psów, wśród których znalazły się jego jamniki Archie i Amos.

Andy Warhol
Andy Warhol

Dla Davida Hockneya psy stały się czymś znacznie więcej niż wygodnymi modelami. Jego jamniki Stanley i Boggie pojawiły się w dziesiątkach rysunków, obrazów i odbitek. Szczególnie wymowny okazał się okres po śmierci bliskiego przyjaciela artysty, Henry'ego Geldzahlera, w 1994 roku. Hockney mówił, że chciał namalować coś, w czym czułby miłość, i zrozumiał, że maluje swoich najlepszych przyjaciół. W 1995 roku seria «Dog Days» przedstawiła 45 prac poświęconych dwóm jamnikom.

David Hockney
David Hockney

W przypadku Hockneya interesujące jest również to, jak dokładnie psy zmieniły jego sposób pracy. Zostawiał kartki papieru po całym domu, by rysować Stanleya i Boggie'go wtedy, gdy naturalnie siedzieli lub spali. Na jedną pozycję mogło przypadać tylko 20–30 minut, dlatego artysta musiał reagować szybko. Właśnie ta spostrzegawczość sprawiła, że seria była szczególnie żywa: Hockney nie próbował stworzyć wyidealizowanego portretu psa, lecz chwytał charakter, nawyki, sen, znudzenie i momenty absolutnego spokoju.

W świecie mody najbardziej wymownym przykładem jest Karl Lagerfeld i Choupette. Biało-niebieskooka kotka birmańska pojawiła się w życiu projektanta w 2011 roku i bardzo szybko przestała być zwykłym zwierzakiem. Lagerfeld fotografował ją na swoim biurku, obok szkiców, nazywał ją źródłem inspiracji dla elegancji i postawy, a jej oczy i białe futro stały się częścią wizualnego języka jego projektów. Choupette doczekała się własnych książek, kampanii reklamowych, a nawet kosmetycznej kolaboracji z Shu Uemura.

Karl Lagerfeld
Karl Lagerfeld

Co więcej, Lagerfeld przekształcił samą ideę «zwierzaka domowego» w zjawisko popkultury. Choupette miała dwie opiekunki, własny pamiętnik, ogromną widownię w mediach społecznościowych i pojawiała się w projektach komercyjnych razem z projektantem. Stała się nie tylko muzą, ale przedłużeniem jego osobistej marki. Znamienne, że Metropolitan Museum później opisywało obsesję Lagerfelda na punkcie Choupette jako część jego publicznego wizerunku: kotce poświęcano książki, materiały redakcyjne, a nawet specjalne wydanie Karl Daily.

Dziś ta historia trwa już w innej formie. Zwierzę nie musi już dosłownie pojawiać się na płótnie, by stać się częścią twórczej marki. Może być bohaterem fotografii, źródłem estetyki, częścią mediów społecznościowych, a nawet odrębną historią komercyjną. Ale między Picassem, który malował Lumpa na talerzu, Warholem, którego koty biegały po jego studiu, Hockneyem, który łapał sen swoich jamników na papierze, a Lagerfeldem, który przemienił Choupette w fashion icon, zachodzi wspólna cecha: najlepsze czworonożne muzy nie pozowały – po prostu żyły obok. I właśnie ta obecność, bez inscenizacji i pretensji do sztuki, często dawała artystom to, czego trudniej znaleźć w jakiejkolwiek profesjonalnej modelce: poczucie życia, które dzieje się tuż przed oczami.

Czytaj również: €200 mln, testament i Choupette: co naprawdę dzieje się ze spuścizną Karla Lagerfelda

Tekst: Arina Blyzniuk

Komentarze

Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Komentarz pojawi się po sprawdzeniu przez redakcję. Bez linków i telefonów. E-mail niepotrzebny.

Dyskutuj w Telegramie

Przeczytaj też