Magazyn
Szukał miejsca na kemping, a znalazł ślad meteorytu: w Kanadzie odkryto krater w wieku 390 mln lat

Wiadomości

Szukał miejsca na kemping, a znalazł ślad meteorytu: w Kanadzie odkryto krater w wieku 390 mln lat

Amator, który szukał miejsca na kemping na mapie satelitarnej, przypadkowo odkrył w Quebecu strukturę uderzeniową o średnicy 25 km, która powstała około 390 mln lat temu.

· 3 min czytania

Przetłumaczono przy pomocy AI. Oryginał: Українська

Krater, którego nikt nie zauważał przez 390 milionów lat: znaleziono go podczas poszukiwania miejsca na kemping.

Joël Lapointe szukał miejsca na przyszły kemping na mapach satelitarnych Quebecu, gdy zauważył dziwny okrągły twór w pobliżu jeziora Marsal. Na ekranie wyglądał jak zwykła cecha geologiczna krajobrazu. Lapointe przypuszczał, że może to być ślad dawnego upadku meteorytu, i zwrócił się do naukowców. Dwa lata później badacze potwierdzili: przed nimi naprawdę znajduje się ogromna struktura uderzeniowa, która powstała około 390 milionów lat temu.

Odkrycie zaczęło się jeszcze w 2024 roku, gdy Lapointe przeglądał internetowe mapy satelitarne odległego regionu Côte-Nord na wschodzie Quebecu. Okrągły kształt wokół jeziora Marsal wydał mu się wystarczająco nietypowy, by sprawdzić hipotezę o meteorytowym pochodzeniu. Jego przypuszczenie zwróciło uwagę francuskich badaczy, a później do projektu dołączył Gordon Osinski, geolog planetarny z Western University i dyrektor bazy danych Impact Earth.

Początkowo Osinski podchodził do tego pomysłu sceptycznie. Ostatecznie można go było sprawdzić tylko na miejscu. W październiku 2025 roku zespół wyruszył nad jezioro Marsal hydroplanem. Dotarcie do brzegu okazało się trudniejsze, niż się spodziewano: badacze musieli przebrnąć przez około 50 metrów wody, a dalej pracować wśród bagien, gęstej roślinności i trudnego terenu.

Kluczowym znaleziskiem były tak zwane stożki zniszczenia — shatter cones. To charakterystyczne struktury geologiczne, które powstają w skałach pod wpływem niezwykle silnej fali uderzeniowej. Według badaczy to właśnie one stały się jedną z najważniejszych oznak, że geolodzy mają do czynienia nie ze strukturą wulkaniczną, jak wcześniej sądzono, lecz z śladem kosmicznego zderzenia.

Skala odkrycia robi wrażenie. Struktura uderzeniowa Uhackatik ma około 25 kilometrów średnicy. Wewnątrz niej uformowały się centralne wzniesienie i inne charakterystyczne cechy geologiczne. Według szacunków badaczy obiekt, który stworzył tę strukturę, był na tyle duży, że jego upadek dziś spowodowałby rozległe zniszczenia w regionie i miałby globalne skutki klimatyczne.

Wiek struktury określono na podstawie analizy skał — około 390 milionów lat. Oznacza to, że uderzenie nastąpiło na długo przed pojawieniem się dinozaurów i mniej więcej sto milionów lat przed okresem, w którym liczba upadków ciał kosmicznych na Ziemię mogła gwałtownie wzrosnąć na skutek masowych zderzeń w pasie planetoid.

Obecnie na Ziemi znane jest około 200 potwierdzonych struktur uderzeniowych, ale geolodzy uważają, że setki podobnych obiektów mogą pozostawać niewykryte. Powód jest prosty: większość dawnych kraterów z czasem zostaje zatarta przez erozję, przykryta roślinnością, zbiornikami wodnymi lub młodszymi warstwami geologicznymi. Uhackatik również nie wygląda jak klasyczny okrągły krater, który łatwo dostrzec gołym okiem. Właśnie dane satelitarne pomogły zauważyć jego geometrię.

Nazwę Uhackatik badacze wybrali po konsultacjach z Radą Inuitów Ekuanitshit. Formalnie komitet Meteoritical Society musi jeszcze uznać ten obiekt za krater uderzeniowy, choć zespół naukowy uważa dowody za wystarczające. Jeśli status zostanie oficjalnie potwierdzony, Uhackatik stanie się największym kraterem uderzeniowym odkrytym od czasu struktury Gayavata na Grenlandii, którą odkryto w 2018 roku.

Historia Lapointe'a pokazuje, że do naukowego odkrycia czasem potrzebna jest nie laboratorium, lecz zwykła uważność. Nie był częścią wielkiej międzynarodowej ekspedycji ani nie szukał kraterów zawodowo — po prostu zauważył nietypowy kształt na mapie i postanowił sprawdzić własne przypuszczenie. Dzięki temu jedna mapa satelitarna, używana do szukania miejsca na kemping, stała się początkiem odkrycia struktury geologicznej, która istniała na długo przed pojawieniem się ludzkości.

Czytaj także: Jeff Bezos nie ustępuje: Blue Origin szykuje się do powrotu do wielkiego wyścigu kosmicznego

Tekst: Arina Blyzniuk

Komentarze

Brak komentarzy — bądź pierwszy.

Komentarz pojawi się po sprawdzeniu przez redakcję. Bez linków i telefonów. E-mail niepotrzebny.

Dyskutuj w Telegramie

Przeczytaj też