
Mykola Leontovych: jak „Szczedryk” stał się Carol of the Bells i światowym hitem
Jak ukraińska szczedriwka Mykoły Leontovycha trafiła do USA, otrzymała nowy tekst i stała się jedną z najbardziej znanych melodii na świecie.
Przetłumaczono przy pomocy AI. Oryginał: Українська
MELODIA, KTÓRĄ ŚWIAT ZNA POD INNĄ NAZWĄ
Carol of the Bells — jedna z najbardziej rozpoznawalnych melodii w światowej kulturze popularnej. Jej podstawą jest ukraiński „Szczedryk” Mykoły Leontovycha. Kompozytor stworzył chóralną obróbkę ludowej szczedriwki, a jego wersja po raz pierwszy zabrzmiała w Kijowie w 1916 roku.
Oryginalny „Szczedryk” wcale nie był piosenką o dzwonach. W tradycyjnej ukraińskiej szczedriwce jaskółka przylatuje do gospodarza i wieszczy mu dobrobyt, dostatek i dobre zbiory. Dlatego anglojęzyczna wersja, którą dziś zna cały świat, ma zupełnie inną fabułę.
JAK UKRAIŃSKA MELODIA TRAFIŁA DO AMERYKI
Międzynarodowa historia „Szczedryka” zaczęła się po utworzeniu Ukraińskiej Republiki Ludowej. Ukraińska Kapela Republikańska pod kierownictwem Oleksandra Koshytsa wyruszyła w zagraniczne tournée, by prezentować ukraińską kulturę za granicą.
Kapela występowała w krajach europejskich, a w 1922 roku dotarła do USA. 5 października tego roku ukraińscy śpiewacy wykonali „Szczedryk” w słynnej Carnegie Hall w Nowym Jorku. Dla amerykańskiej publiczności była to nowa muzyka, ale melodia szybko zapadła w pamięć dzięki nietypowej strukturze i ciągłemu powtarzaniu krótkiej frazy muzycznej.
Właśnie amerykański etap okazał się przełomowy: ukraińska szczedriwka zaczęła wychodzić poza sale koncertowe.

JAK POWSTAŁO CAROL OF THE BELLS
Kolejny wielki krok nastąpił w 1936 roku. Amerykański kompozytor ukraińskiego pochodzenia Piter Vilhovskyi usłyszał „Szczedryk” w wykonaniu chóru i stworzył do niego nowy angielski tekst.
Tak ukraińska melodia otrzymała nazwę Carol of the Bells.
Vilhovskyi całkowicie zmienił treść kompozycji: zamiast ukraińskiej szczedriwki o jaskółce pojawiła się piosenka o dzwonach. Ale sama podstawa muzyczna pozostała dziełem Leontovycha.
Był to w istocie rebranding kompozycji na długo przed tym, zanim słowo „rebranding” weszło do masowej kultury.
OD UKRAIŃSKIEGO CHÓRU DO HOLLYWOOD
Carol of the Bells stopniowo stała się częścią amerykańskiej kultury masowej. Zaczęli ją nagrywać różni wykonawcy — od chórów akademickich i orkiestr po muzyków rockowych i popowych.
Melodia pojawiała się w dziesiątkach filmów, seriali, kampanii reklamowych i programów telewizyjnych. Można ją usłyszeć m.in. w popularnej bożonarodzeniowej klasyce „Kevin sam w domu”, a także w filmach serii „Harry Potter”.
Melodia jest tak rozpoznawalna, że często wystarczy usłyszeć ją przez kilka sekund — i słuchacz już wie, że brzmi właśnie Carol of the Bells.
Leontovych nie dożył światowej sławy
W tej historii jest też tragiczny szczegół. Mykolę Leontovycha zamordowano w 1921 roku, gdy kompozytor miał zaledwie 43 lata. Nie zobaczył ani wykonania „Szczedryka” w Carnegie Hall, ani anglojęzycznej wersji, która przyniosła jego muzyce światową popularność.
Jego kompozycja przetrwała jednak samego autora o ponad sto lat.
Dziś „Szczedryk” istnieje równocześnie w dwóch wymiarach kulturowych. Dla Ukrainy to jedna z najbardziej znanych obróbek ludowej pieśni. Dla milionów ludzi za granicą — Carol of the Bells, melodia, którą znają z kina, koncertów i kultury popularnej.
Jedna ukraińska szczedriwka przeszła drogę od ludowej tradycji i kijowskiej sceny do Carnegie Hall, Hollywood i światowej kultury muzycznej. I nawet jeśli świat zna ją pod nazwą Carol of the Bells, jej muzyczne korzenie pozostają ukraińskie.
Czytaj także: Jan Koum: Ukrainiec, który stworzył WhatsApp i sprzedał go za 19 mld $
Tekst: Arina Blyzniuk
Komentarze
Brak komentarzy — bądź pierwszy.
Dyskutuj w Telegramie


